Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı Mutluköy'de çiftçi Erdinç Tügen, ailesinden devraldığı taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretimini sürdürüyor. Yöntemde zeytinler granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte eziliyor, ardından hamur çullara alınarak baskı altında sıkıştırılıyor.
Tügen, taş baskı geleneğinin dedesinden babasına, babasından kendisine ve çocuklarına aktarıldığını belirtti. Taşların eskiden hayvan gücüyle döndürüldüğünü, 1930'lu ve 40'lı yıllarda elektriğin gelmesiyle sistemin makineleştiğini, ancak yöntemin temelinin değişmediğini söyledi.
Ezilen zeytin hamuru çullara konup üst üste istifleniyor ve baskıyla sıkıştırılıyor. Elde edilen su ve yağ birkaç dakika dinlendiriliyor; yağ suyun üzerine çıktığında sıyrılarak alınıyor.
Tügen, taş baskı üretiminde ısıl işlem ya da kimyasal kullanılmadığını, bu nedenle zeytindeki vitamin, mineral, antioksidan ve diğer bileşiklerin korunduğunu ifade etti. Üretilen yağı taze sıkılmış doğal meyve suyuna benzetti.
Tügen'in aktardığına göre, kontinü sistemlere kıyasla taş baskıda 1 kilogram yağ elde etmek için daha fazla zeytin kullanılıyor. Verim ve maliyet farkının fiyata yansıdığını belirten Tügen, yöntemin emeğinin karşılığını şifa değeri açısından verdiğini söyledi.










