İstanbul’un Kadıköy ilçesinde sokak kedisi Kırçıl’ın, Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde ise sahipli kedi Mihriban’ın şiddet uygulanarak öldürülmesi, hayvanlara yönelik şiddet tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. İki olay bir hafta içinde, farklı coğrafyalarda yaşandı.
Serbest Veteriner Hekimler Derneği Başkanı Bilsay Kanat ile İstanbul Barosu Hayvan Hakları Komisyonu Üyesi Avukat Hacer Gizem Karataş, vakalar üzerinden cezasızlık politikası ve soruşturma süreçlerindeki engellere dikkat çekti.
Mesele yalnızca iki kedinin öldürülmesi değil, bir toplumun savunmasız canlılara uygulanan şiddet karşısında nasıl bir tutum aldığı
Kanat, kedilerin öldürülme biçimlerinin savunmasız hayvanlara bilinçli olarak acı çektirildiğini gösterdiğini belirtti. Hayvanın hareket etmesinin ve kendisini savunmasının engellenerek işkenceye maruz bırakılmasının üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir şiddet davranışı olduğunu söyledi.
Bu tür yöntemlerin tek başına failin psikolojik profiline ilişkin sonuç çıkarmaya yetmeyeceğini kaydeden Kanat, davranışların başka şiddet eylemleri açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Hayvanlara işkence edilerek öldürülmesinin suçun ağırlığıyla orantılı yaptırımlarla karşılanmasını, bu fiillerin nitelikli suç olarak düzenlenmesini ve caydırıcı cezalar verilmesini istedi.
Karataş, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda sahipli ve sahipsiz kedi ve köpeklerin aynı suç hükümlerine tabi olduğunu, ancak uygulamada farklılıklar bulunduğunu belirtti. Sahipli hayvanların sahipleri doğrudan şikâyetçi olabilirken sahipsiz hayvanlara yönelik suçlarda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yazılı talebi soruşturmanın önünde engel oluşturabiliyor.
Savcılıkların bu talep olmadığı gerekçesiyle delil toplamaya başlamadığı örneklerle karşılaştıklarını aktaran Karataş, Ceza Muhakemesi Hukuku bakımından soruşturma şartı gerçekleşmese bile delil toplanabileceğini söyledi. Hayvanlara gönüllü bakan kişilerin de çoğu zaman suçtan zarar gören sıfatıyla kabul edilmediğini ve bunun dosyaların sürüncemede kalmasına yol açtığını ifade etti.
Karataş, 2024 yılında yapılan kanun değişikliğinin hayvan hakları açısından olumlu değil, olumsuz sonuçlar doğurduğunu savundu. Kanat ise iki olayın, hayvanlara yönelik şiddetin belirli bir bölgeyle veya toplumsal kesimle sınırlı olmadığını belirterek, “Mesele yalnızca iki kedinin öldürülmesi değil, bir toplumun savunmasız canlılara uygulanan şiddet karşısında nasıl bir tutum aldığı” dedi.






